top of page

Siðareglur ICF Iceland

Siðareglur ICF innihalda fimm meginþætti og viðauka:

1.   TILGANGUR

2.  GRUNNGILDI ICF OG SIÐFERÐILEGAR MEGINREGLUR

3.  SKULDBINDINGAR ALLRA INNAN ICF SAMFÉLAGSINS 

4.  SIÐAREGLUR FYRIR ICF FAGAÐILA (Ethical Standards)

5.  SIÐAREGLUHEIT

VIÐAUKI

HELSTU SKILGREININGAR HUGTAKA SEM NOTUÐ ERU Í SIÐAREGLUNUM
ORÐALISTI ANNARRA HUGTAKA

1. TILGANGUR

 

International Coaching Federation er leiðandi alþjóðlegt fagfélag á sviði markþjálfunar.


ICF samanstendur af sex undirstöðustólpum, fjölskyldueiningum, sem saman mynda
ICF samfélagið (ICF Ecosystem).


Fjölskyldueiningarnar eru:
• ICF Professional Coaches
• ICF Credentials and Standards
• ICF Coaching Education
• ICF Foundation
• ICF Coaching in Organizations
• ICF Thought Leadership Institute


Alþjóðastjórn ICF (ICF Global Board) fer með stefnumótandi forystu og tryggir
samhæfingu og heildarsýn fyrir ICF samfélagið í heild.


Á grundvelli hlutverks síns og ábyrgðar hefur ICF sett sér siðareglur sem kveða á um þau
siðferðilegu viðmið og faglegu kröfur sem allir aðilar innan ICF samfélagsins skulu
fylgja, hvort sem fólk fellur undir að vera ICF fagaðilar (sjá skilgreiningu) eða gegnir öðru
hlutverki. Reglurnar gilda jafnt um ICF fagaðila (sjá skilgreiningu) sem og starfsfólk ICF,
sjálfboðaliða, stjórnarfólk, leiðtoga faghópa (Communities of Practice) og fulltrúa í
nefndum, verkefnahópum og teymum, óháð því hvort viðkomandi sé löggiltur fagaðili
eða ekki.


Siðareglur ICF byggja á grunngildum (Core Values) ICF sem mynda þekkingarlegan
grunn fyrir siðferðilegar meginreglur og viðmið um faglega háttsemi.

Markmið siðareglnanna er að vernda og efla heilindi innan ICF og alþjóðlegrar
starfsstéttar markþjálfa með því að:

  • Setja skýr viðmið um faglega háttsemi í samræmi við grunngildi og siðferðilegar meginreglur ICF.

  • Styðja við siðferðilega ígrundun, fræðslu og ákvarðanatöku.

  • Úrskurða um og tryggja eftirfylgni við siðferðileg viðmið í gegnum ferli um endurskoðun siðferðilegrar háttsemi (Ethical Conduct Review – ECR).

  • Skapa grunn fyrir siðferðiskennslu innan ICF-viðurkenndra námsleiða.


Siðareglunum er ætlað að leiðbeina þeim sem lúta þeim með því að beina athygli þeirra
að þeim siðferðilegu sjónarmiðum, gildum og meginreglum sem hafa ber í huga þegar
takast þarf á við siðferðilega röksemdafærslu og ákvarðanatöku.


Reglurnar gilda þegar einstaklingar koma fram sem aðilar að ICF samfélaginu og/eða
sem ICF fagaðilar í faglegum samskiptum sínum.


Áskorunin að starfa í samræmi við siðferðileg viðmið felur í sér að einstaklingar innan
samfélagsins munu óhjákvæmilega mæta aðstæðum þar sem bregðast þarf við
ófyrirséðum álitaefnum, leysa siðferðileg álitamál og finna viðeigandi lausnir á
vandamálum.


Aðilar innan ICF samfélagsins skulu leitast við að sýna siðferðilega ábyrgð, jafnvel þegar
það krefst hugrekkis og erfiðra ákvarðana sem styðja meginregluna um að „gera gott“
gagnvart hagsmunaaðilum.


Í 4. hluta siðareglnanna eru siðferðilegar skyldur ICF fagaðila skilgreindar út frá
mismunandi hlutverkum fagaðila sem markþjálfar, handleiðarar markþjálfa (coach
supervisor), mentorþjálfarar, kennarar (trainer) og markþjálfanemar.


Innan ICF starfar óháð endurskoðunarnefnd (ICF Independent Review Board) sem hefur
það hlutverk að framfylgja siðareglunum í gegnum ECR-ferlið, sem gildir um alla ICF
fagaðila.


ICF gerir kröfu um að allir löggiltir ICF fagaðilar sæki sér símenntun og þjálfun á sviði
siðfræði. Jafnframt er þess krafist að ICF-viðurkenndar námsleiðir veiti kennslu í
siðfræði, enda er siðferði talið grundvöllur markþjálfastarfsins.


Siðareglurnar gilda um alla einstaklinga og einingar innan ICF samfélagsins. Engum
er heimilt að skjóta sér undan einstökum köflum eða ákvæðum reglnanna.
Jafnframt er óheimilt að fella brott, breyta eða gera nokkrar breytingar á efni þeirra.

 

2. GRUNNGILDI ICF OG SIÐFERÐILEGAR MEGINREGLUR

Siðareglurnar veita leiðbeiningar um hvernig innleiða skuli grunngildi og siðferðilegar
meginreglur ICF og hvernig þær birtast í framkvæmd. Öll gildi og meginreglur eru
jafnrétthá og styðja hvert annað. Þau eru leiðarljós í starfi og viðmið um faglega
háttsemi. Ætlast er til að sérhver aðili innan ICF samfélagsins virði grunngildin og starfi í
samræmi við grundvallarreglurnar í öllum faglegum samskiptum sínum.


Grunngildin og tengdar siðferðilegar meginreglur eru birtar á vefsíðu ICF og eru
endurteknar hér að neðan.

(Sjá https://coachingfederation.org/app/uploads/2022/01/ICF-Core-Values.pdf.)


Fagmennska: Skuldbinding við markþjálfahugarfar og fagleg gæði sem fela í sér ábyrgð,
virðingu, heilindi, hæfni og framúrskarandi árangur.


Ég sýni fagmennsku með því að:

  • Tryggja að fagleg framkoma mín sé stöðuglega í samræmi við gildi mannúðar og að ég hafi hæfniviðmið markþjálfahugarfars að leiðarljósi í öllum faglegum samskiptum mínum.

  • vera sannorð/ur og nákvæm/ur í yfirlýsingum mínum.

  • Skuldbinda mig til ævilangs, faglegs náms og persónulegrar þróunar.

  • Styðja við áframhaldandi persónulega og faglega þróun skjólstæðinga minna, nemenda og ICF fagaðila

  • Standa við skuldbindingar mínar.

  • Vera meðvitaður/meðvituð um siðferðileg álitamál og önnur málefni og bregðast við í samræmi við siðareglur ICF.

  • Bæta við þekkingargrunninn og deila sérfræðiþekkingu og færni eins og lýst er í grunnhæfni ICF (ICF Core Competencies).

  • Sýna seiglu og öryggi þegar ég mæti áskorunum.

  • Sýna virðingu og gagnsæi í öllum viðskiptum sem tengjast markþjálfun.

  • Setja fram skýrar og nákvæmar lýsingar í öllum faglegum samskiptum mínum sem tengjast markþjálfun.

  • Skuldbinda mig heiðarleika, hugrekki, samkvæmni í orði og verki, góðu siðferði og hæstu viðmiðum ICF og markþjálfastéttarinnar.

Samvinna: Skuldbinding við þróun félagslegra tengsla og uppbyggingu samfélags.

 

Ég starfa í samvinnu með því að:

  • Taka á mig skuldbindingar og vinna að framgangi faglegrar markþjálfunar með því að efla sameiginlega sköpun og ráðsnilld.

  • Vinna með öðrum bæði innan og þvert á fjölmenningarlega hópa.

  • Vera athugul/l og vera markviss í eigin þátttöku þegar unnið er að sameiginlegu átaki.

  • Sýna samvinnu við aðra ICF fagaðila sem starfa með skjólstæðingum og kostunaraðilum.

  • Vera samstarfsfús og eiga samskipti við tengdar starfsgreinar, samtök og einstaklinga í öðrum markþjálfunarsamtökum og faggreinum

Mannúð: Skuldbinding við að vera mannleg/ur, góð/ur, skilningsrík/ur og bera virðingu fyrir öðrum.

Ég sýni mannúð með því að:

  • Samþykkja að sem manneskja er mér ekki ætlað að vera fullkomin og með hugarfari markþjálfa er tjáning ófullkomleika tækifæri fyrir mig til að efla hreinskilna menningu og sjálfsþekkingu.

  • Muna að ég á alltaf eitthvað ólært og þarf að vera opin/n fyrir sjónarmiði annarra.

  • Skapa ósvikin tengsl sem styðja heiðarleika, gagnsæi og skýrleika.

  • Leitast stöðugt við að efla og þróa sjálfsvitund.

  • Vera reiðubúin/n að viðurkenna og axla ábyrgð á mistökum mínum.

  • Gangast við ábyrgð á gjörðum mínum og læra af þeim.

  • Vera hógvær varðandi árangur minn.

  • Forðast alla hegðun eða samskipti sem gefa í skyn yfirburði á nokkurn hátt.

  • Skuldbinda mig inngildingu, mannlegri reisn, sjálfsvirðingu og mannréttindum.

Jafnræði: Skuldbinding til að hafa hugarfar markþjálfa til að kanna og skilja þarfir annarra svo ég geti ávallt unnið samvæmt sanngjörnum ferlum sem skapa jafnræði fyrir alla.

 

Ég sýni jafnræði með því að:

 

  • Viðurkenna og virða alla hópa hvernig sem þeir skilgreina sig og framlag þeirra.

  • Koma fram við allt fólk af sömu virðingu og réttlætiskennd.

  • Koma auga á kerfisbundin mynstur meðvitaðrar og ómeðvitaðrar hlutdrægni hjá sjálfum mér og öðrum.

  • Leitast við að skilja og auka meðvitund um fjölmenninu, kerfisbundið jafnræði og kerfisbundna kúgun og hvernig slíkt birtist innan faggreinar markþjálfa.

  • Viðhalda jafnrétti og samstarfi í öllum tengslum mínum hvort sem það eru tengsl markþjálfa-skjólstæðinga, kennara-nemanda, mentorþjálfara-markþjálfa eða handleiðara-markþjálfa.

3. SKULDBINDINGAR ALLRA INNAN ICF SAMFÉLAGSINS

​Gildin eru stefnumarkandi og sterk leiðsögn fyrir siðferðilega röksemdafærslu og ákvarðanatöku. Gert er ráð fyrir að sérhver aðili innan ICF samfélagsins virði og framfylgi þessum gildum í öllum faglegum samskiptum sínum.

 

Við:

 

  • Framkvæmum skyldur okkar af heilindum og ábyrgð með því að hugsa á alþjóðavísu, sýna hugrekki í hugsunum, athöfnum og tjáningu, erum meðvituð um áhrif okkar og berum ábyrgð á afleiðingum þeirra.

  • Skuldbindum okkur til framúrskarandi árangurs með áframhaldandi persónulegri, faglegri og siðferðilegri þróun.

  • Höldum vöku okkar gagnvart menningarlegum viðmiðum og berum virðingu fyrir menningu sem er frábrugðin okkar eigin með opnum samtölum um þvermenningarlegan og fjölmenningarlegan mun.

  • Erum meðvituð um tengsl og hvað hefur áhrif á þau, svo sem hlutdrægni, valdahlutföll og birtingarmyndir kerfisbundinnar kúgunar, og ávörpum þessi atriði með áframhaldandi fræðslu og opinni umræðu.

  • Leggjum rækt við siðferðilegan þroska okkar og þekkingu með stöðugri sjálfsskoðun og aukinni sjálfsvitund. Komi siðferðilegt álitamál upp, leitum við aðstoðar þar sem þörf krefur til að leysa málið.

  • Leitumst við að koma áhyggjum okkar á framfæri við aðra af virðingu ef við verðum vör við siðferðisbrot af þeirra hálfu og ef nauðsyn krefur leitum siðferðilegrar leiðsagnar um næstu skref.

  • Miðlum þessum siðareglum með þeim sem þurfa að vera upplýstir um þá siðferðilegu ábyrgð sem settar eru fram í siðareglunum með því að veita aðgang að þeim.

  • Samþykkjum að siðferðileg háttsemi felur í sér að ganga lengra en það sem skrifað er í siðareglunum.

4. SIÐAREGLUR FYRIR ICF FAGAÐILA

Að uppfylla og vinna samkvæmt siðareglum er fyrsta grunnhæfniskrafa ICF: „Sýnir af sér siðferðislega rétta hegðun, skilur og beitir ávallt siðareglum og stöðlum markþjálfunar."

 

Eftirfarandi siðferðileg viðmið gilda um faglega starfsemi ICF fagaðila – óháð því hvort formlegt markþjálfunarsamband sé til staðar (sjá skilgreiningar) eða ekki. Þessum siðferðilegu viðmiðum er skipt í fimm hluta:

  1. Samningar vegna samstarfs við skjólstæðing og/eða kostunaraðila.

  2. Trúnaður og löghlýðni.

  3. Fagleg háttsemi og hagsmunaárekstrar.

  4. Skuldbinding til að vinna að stöðugu virði.

  5. Fagleg heilindi og ábyrgðarskylda.

1. hluti - Samningar vegna samstarfs við skjólstæðing og/eða kostunaraðila

 

Ég, sem ICF fagaðili:

1.1 Hef samskipti (áður en markþjálfun hefst) við skjólstæðing(a), kostunaraðila og/eða aðra aðila sem málið varðar og sem markþjálfi er í beinu sambandi við til að útskýra eðli markþjálfunar og gera í sameiningu markþjálfunarsamning varðandi hlutverk, ábyrgð, trúnað, greiðslufyrirkomulag og aðra þætti markþjálfunar.

 

1.2 Virði rétt allra aðila til að slíta markþjálfunarsambandinu hvenær sem er og af hvaða ástæðu sem er, á meðan á markþjálfun stendur, með fyrirvara um ákvæði samningsins.

2. hluti - Trúnaður og löghlýðni

Ég, sem ICF fagaðili:

2.1 Sýni strangasta trúnað gagnvart öllum aðilum sem málið varðar, óháð því hlutverki sem ég gegni.

 

2.2 Hef skýran samning um hvaða upplýsingum sé miðlað og hvernig þeim sé miðlað milli allra aðila sem málið varðar í öllu markþjálfunarsambandi.

 

2.3 Hef skýran samning við skjólstæðing(a), kostunaraðila og aðra aðila um hvaða trúnaðarupplýsingar kunni að þurfa að afhenda viðeigandi yfirvöldum, t.d. vegna ólöglegrar starfsemi þegar lög krefjast, á grundvelli gilds dómsúrskurðar eða stefnu; eða vegna yfirvofandi/líklegrar hættu á sjálfsskaða eða skaða annarra.

 

2.4 Viðheld, geymi og farga öllum gögnum, þar með talið rafrænum skrám og samskiptum, á þann hátt að trúnaður sé tryggður, öryggi og friðhelgi einkalífs og sé í samræmi við gildandi lög og samninga.

 

2.5 Uppfylli siðferðilegar og lagalegar skyldur mínar gagnvart skjólstæðingum, kostunaraðilum, samstarfsfólki og almenningi, bæði beint og í gegnum þau tæknikerfi sem ég kann að nýta (þ.e. tæknistuddar markþjálfunaraðferðir, gagnagrunna, opinbera vettvanga, hugbúnað og gervigreind).

2.6 Ber ábyrgð á að starfsfólk mitt fari að viðeigandi viðmiðum siðareglnanna.

 

2.7 Viðheld friðhelgi ICF fagaðila og nota samskiptaupplýsingar þeirra (netföng, símanúmer o.s.frv.) einungis með heimild ICF eða viðkomandi ICF fagaðila.

 

2.8 Fylgi höfundarréttarlögum og viðurkenni og virði framlag og hugverkarétt annarra og geri einungis tilkall til eignar á mínu eigin efni.

3. hluti - Fagleg háttsemi og hagsmunaárekstrar

Ég, sem ICF fagaðili:

 

3.1 Er meðvituð/meðvitaður um og upplýsi alla aðila máls um afleiðingar þess að hafa marga samninga og tengsl og hættu á mögulegum hagsmunaárekstrum.

 

3.2 Nálgast hagsmunaárekstra og mögulega hagsmunaárekstra gagnvart skjólstæðingum og kostunaraðilum með sjálfsskoðun, samningum og áframhaldandi samræðu. Þetta felur í sér umræðu um hlutverk skipulagsheilda, ábyrgð, tengsl, upptökur, trúnað og aðrar kröfur um upplýsingagjöf.

 

3.3 Leiði til lykta hvers kyns hagsmunaáreksta eða mögulega hagsmunaárekstra með úrvinnslu máls með viðeigandi aðilum, faglegri aðstoð eða frestun eða endalokum faglegs markþjálfunarsamstarfs.

 

3.4 Ber ábyrgð á að sýna meðvitund um mörk og set skýr, viðeigandi og menningarleg mörk af næmleika sem stýra faglegum samskiptum, líkamstjáningu eða annarri tjáningu.

 

3.5 Viðheld sanngirni með því að sýna meðvitund um hlutdrægni mína og takast á við hana svo ég mismuni ekki öðrum á grundvelli kynþáttar, litarháttar, kynvitundar, kynhneigðar, félags- og efnahagslegrar stöðu, aldurs, andlegrar iðkunar, hæfni og mannlegrar fjölbreytni annarra hópa, stétta og flokka.

 

3.6 Sýni meðvitund um nánd í markþjálfunarsambandinu. Ég tek ekki þátt í neinu kynferðislegu eða rómantísku sambandi við skjólstæðing(a) eða kostunaraðila. Skynji ég breytingu í sambandinu geri ég viðeigandi ráðstafanir til að taka á málinu eða segi upp markþjálfunarsamstarfinu.

3.7 Skil að ICF fagaðilar gegna oft mörgum faglegum hlutverkum á grundvelli fyrri menntunar og/eða reynslu (þ.e. mentor, meðferðaraðili, mannauðssérfræðingur, matsaðili), og það er á mína ábyrgð að upplýsa skjólstæðing þegar ég starfa í öðru hlutverki en sem ICF fagaðili.

 

3.8 Upplýsi skjólstæðing(a) um þóknanir og ávinning sem hefur verið greiddur/móttekinn eða verður greiddur/móttekinn vegna tilvísana.

4. hluti - Skuldbinding til að vinna að stöðugu virði

Ég, sem ICF fagaðili:

 

4.1 Er meðvitaður/meðvituð um og í samstarfi við skjólstæðing takmarka allan valdaeða stöðumun milli okkar sem kann að stafa af menningarlegum, tengslabundnum, sálfræðilegum eða aðstæðubundnum þáttum.

 

4.2 Viðurkenni persónulegar takmarkanir mínar eða aðstæður sem kunna að skerða frammistöðu mína í markþjálfun eða faglegar skuldbindingar. Ég mun leita stuðnings ef þörf krefur, þar á meðal viðeigandi faglegrar leiðsagnar. Þetta kann að krefjast þess að fresta eða ljúka markþjálfunarsambandi/-samböndum.

 

4.3 Er vakandi fyrir vísbendingum um að breyting kunni að hafa orðið á því virði sem fæst úr markþjálfunarsambandinu og ræði það við skjólstæðinginn. Ef við á, kanna breytingar á markþjálfunarsambandinu og/eða möguleikann á öðrum markþjálfa, fagaðila eða annars konar úrræði.

5. hluti - Fagleg heilindi og ábyrgðarskylda 

 

Ég, sem ICF fagaðili:

5.1 Tilgreini hæfni mína í markþjálfun með nákvæmum hætti og starfa innan marka hæfnistigs míns, sérþekkingar, reynslu, menntunar, vottana og ICF viðurkenningar minnar.

 

5.2 Set fram munnlegar og skriflegar yfirlýsingar sem eru sannar og nákvæmar um það sem ég býð sem ICF fagaðili, það sem ICF býður, markþjálfastéttina og mögulegt virði markþjálfunar.

5.3 Fylgi hugmyndafræðinni um „að gera gott“ fremur en „að forðast illt“ og viðurkenni áhrif faglegrar háttsemi minnar á skjólstæðinga, hagsmunaaðila, markþjálfastéttina og samfélagið.

Ég skil að ICF getur, að eigin mati og í samræmi við ECR-ferlið, kallað mig til ábyrgðar fyrir brot á siðareglum ICF. Ég samþykki jafnframt að ábyrgð mín gagnvart ICF geti falið í sér viðurlög vegna brota, svo sem skyldubundna viðbótarmenntun í markþjálfun, mentorþjálfun, handleiðslu eða aðildarmissi að ICF og/eða ICF viðurkenningar minnar.

5. SIÐAREGLUHEIT

Hvaða hlutverki sem ég gegni innan ICF samfélagsins, heiti ég því að standa við siðferðilegar skyldur mínar með því að fylgja siðareglum ICF í öllum faglegum samskiptum mínum. Ég skuldbind mig til að leggja mig fram við að viðhalda heilindum og faglegu orðspori markþjálfunar og ICF.

Viðauki

HELSTU SKILGREININGAR HUGTAKA SEM NOTUÐ ERU Í SIÐAREGLUNUM

 

• Gervigreind (Artificial Intelligence) – hvaða reikniforrit eða tækni byggð á vélum sem gerir tölvum og öðrum stafrænum tækjum kleift að herma eftir mannlegri greind og hæfni til að leysa vandamál. (Sjá grein 2.5)

• Skjólstæðingur (Client) – einstaklingur, teymi eða hópmeðlimur sem er markþjálfaður, markþjálfinn sem er markþjálfaður, leiðbeint (mentoraður) eða handleiddur eða markþjálfinn í kennslu. (Sjá greinar 1.1, 2.3, 2.5, 3.2, 3.6, 3.7, 3.8, 4.1, 4.3)

• Markþjálfun (Coaching) – samstarf við skjólstæðinga í örvandi og skapandi ferli sem hvetur þá til að hámarka persónulega og faglega hæfileika sína og getu. (Sjá hluta 4)

• Markþjálfunarsamningur (Coaching Agreement) – formlegt skjal sem gert er milli ICF fagaðila og skjólstæðinga/kostunaraðila sem skilgreinir skilmála, væntingar og ábyrgð í markþjálfunarsambandinu. Hann inniheldur venjulega upplýsingar eins og markmið markþjálfunar, lengd og tíðni tíma, reglur um trúnað, greiðsluskilmála, afbókunarstefnu og skyldur bæði markþjálfa og skjólstæðings. (Sjá greinar 1.1, 1.2, 2.2, 2.3, 3.1, 3.2)

• Markþjálfunarsamstarf (Coaching Engagement) – skipulagt samstarf milli ICF fagaðila og skjólstæðinga/kostunaraðila. Þetta samstarf nær yfir allt markþjálfunarferlið, þar með talið upphafsmat, markmiðasetningu, reglulega markþjálfunartíma, eftirfylgni og mat á árangri. (Sjá greinar 1.1, 2.2, 3.6)

• Markþjálfunarsamband (Coaching Relationship) – samband sem stofnað er af ICF fagaðila og skjólstæðingum/kostunaraðilum samkvæmt samningi sem skilgreinir ábyrgð og væntingar hvers aðila. (Sjá greinar 1.2, 3.1, 3.2, 3.3, 3.6, 4.2, 4.3)

• Handleiðari markþjálfa (Coach Supervisor) – reyndur markþjálfi sem tekur þátt í ígrundandi samræðum og samstarfsferli með markþjálfa (eða hópi markþjálfa) til persónulegrar, faglegrar og siðferðilegrar þróunar og náms. (Sjá hluta 1 og 2)

• Siðareglur (Code) – Siðareglur ICF; þetta skjal inniheldur tilgang, grunngildi og siðferðilegar meginreglur, skuldbindingar, viðmið, lykilskilgreiningar, orðalista og siðaregluheit.

• Trúnaður (Confidentiality) – verndun allra upplýsinga sem aflað er í eða í kringum markþjálfunarsamband, nema ef fyrir hendi liggur lagaleg ástæða eða krafa, hætta á skaða sé fyrir hendi, eða skriflegt samþykki skjólstæðings hafi verið veitt til afléttingar trúnaðar. (Sjá greinar 1.1, 2.1, 2.3, 2.4, 3.2)

• Hagsmunaárekstur (Conflict of Interest) – aðstæður þar sem ICF fagaðili á margra hagsmuna að gæta sem geta valdið árekstri, þannig að gangi hann erinda einna hagsmuna getur það gengið gegn öðrum. Þetta geta verið fjárhagslegir hagsmunir, persónulegir, innri/meðfæddir, faglegir eða skynjaðir árekstrar við skjólstæðing, hugsanlegan skjólstæðing eða kostunaraðila. (Sjá greinar 3.1, 3.2, 3.3)

• Grunnhæfni (Core Competencies) – sértæk færni faglegra markþjálfa. (Sjá hluta 1 og 2)

• Jafnræði (Equality) – að allir hafi inngildingu og aðgang að auðlindum og tækifærum, óháð kynþætti, þjóðerni, litarhætti, kyni, kynhneigð, kynvitund, aldri, trú, innflytjendastöðu, geð- eða líkamlegri fötlun og öðrum þáttum mannlegrar aðgreiningar. (Sjá hluta 2 og grein 3.5)

• ICF viðurkennd markþjálfunarmenntun (ICF Accredited Coaching Education) – námskeið sem boðið er upp á af menntastofnun sem hefur farið í gegnum strangt endurskoðunarferli hjá ICF og sýnir að námsefni samræmist skilgreiningu ICF á þjálfun, grunnhæfni ICF og siðareglum ICF. (Sjá hluta 1 og grein 5.1)

• ICF viðurkenning (ICF Credential) – fagleg vottun sem sýnir að einstaklingur hefur uppfyllt ákveðin viðmið og kröfur sem miða að því að þróa og betrumbæta markþjálfunarfærni. ICF viðurkenningar eru Associate Certified Coach (ACC), Professional Certified Coach (PCC) og Master Certified Coach (MCC). (Sjá hluta 1 og grein 5.1)

• ICF samfélag (ICF Ecosystem) – ICF samanstendur af sex fjölskyldueiningum (FOs). Saman mynda þær ICF samfélagið. FOs eru: ICF Professional Coaches, ICF Credentials and Standards, ICF Coaching Education, ICF Foundation, ICF Coaching in Organizations og ICF Thought Leadership Institute, allt undir yfirumsjón ICF Global Board of Directors. (Sjá hluta 1)

• ICF fagaðili (ICF Professional) – einstaklingar sem kynna sig sem ICF meðlim eða/eða ICF viðurkenningahafa, í hlutverkum eins og markþjálfi, handleiðari, mentor markþjálfi, markþjálfakennari, markþjálfi í þjálfun, stjórnarmanneskja, sjálfboðaliði eða leiðtogi. (Sjá hluta 1, 2 & 4 og greinar 2.7, 5.2)

• Starfsfólk ICF (ICF Staff) – hver sá sem er ráðinn eða samningsbundinn hjá ICF, eða hvert stjórnunarfyrirtæki samningsbundið af ICF, til að veita þjónustu á sviði stjórnunar og skrifstofustarfa fyrir ICF. (Sjá hluta 1)

• Hugverkaréttur (Intellectual Property) – sköpunarverk hugans sem er löglega viðurkennt sem eign höfundar eða eiganda. Hugverkaréttur veitir höfundinum eða eiganda einkarétt til að nota, framleiða og dreifa sköpun sinni, verndað gegn óheimilli notkun eða broti á réttindum. (Sjá grein 2.6)

• Löglegt (Legal) – Löghlýðni við lög landsins þar sem markþjálfinn starfar. (Sjá hluta 4 og greinar 2.2, 2.5)

• Mentor þjálfari (Mentor Coach) – reyndur markþjálfi sem veitir samstarfsnám (mentor coaching) þar sem endurgjöf er veitt öðrum markþjálfa byggt á skoðuðum eða skráðum markþjálfunarfundum, til að þróa einstakan þjálfunarstíl hans og hæfni í samræmi við grunnhæfni ICF. (Sjá hluta 1 og 2 og grein 3.7)

• Kostunaraðili (Sponsor) – aðili/fyrirtæki/eining (þar með taldir fulltrúar hennar) eða einstaklingur sem greiðir fyrir og/eða skipuleggur eða skilgreinir hversu langt markþjálfunarþjónusta skuli ná. Þetta nær einnig til þeirra sem fara með forsjá barna. (Sjá hluta 2 og greinar 1.1, 2.3, 2.5, 3.2, 3.6)

• Stuðningsaðilar (Support Personnel) – þeir einstaklingar sem vinna fyrir ICF fagaðila og hafa aðgang að upplýsingum um skjólstæðinga og/eða markþjálfa (t.d. skrifstofuaðstoð, markaðssetning, bókhald o.s.frv.) (Sjá grein 2.6)

• Kerfisbundið jafnræði (Systemic Equality) – kynjajafnrétti, kynþáttajafnrétti og aðrar gerðir jafnræðis sem eru innleiddar í viðmiðum, tungumáli, myndum, trú, siðferði, grunngildum, stefnum, uppbyggingu, lögum, venjum og menningu samfélaga, stofnana, fagfélaga, þjóða og samfélagsins alls. (Sjá hluta 2 og grein 3.5)

• Kerfisbundin kúgun (Systemic Oppression) – kerfisbundið kynþáttahatur, litarháttarfordómar, kynjamismunun og aðrar gerðir kerfisbundins ójafnræðis sem eru innbyggðar í viðmið, trú, tungumál, myndir, siðferði, grunngildi, stefnu, uppbyggingu, lög, venjur og menningu samfélaga, stofnana, fagfélaga, þjóða og samfélagsins og sem viðhalda almennri fordómafullri og skaðlegri meðferð á fólki með jaðarsett auðkenni og umbuna og styrkja þá sem hafa auðkenni forréttinda. (Sjá hluta 2 & 3)

ORÐALISTI ANNARRA HUGTAKA

• Vettvangur markþjálfunar (Coaching Platform) – Vettvangur markþjálfunar notar stafræna tækni til að gera samþætt og hnökralaust markþjálfunarferli milli markþjálfa og skjólstæðinga á stórum skala mögulegt.

• Markþjálfunarvettvangsveitandi (Coaching Platform Provider) – stofnun sem notar markþjálfunarvettvang sem hún hefur þróað sjálf eða hefur verið þróaður af öðrum og er merktur sem þeirra eigin markþjálfunartæknivettvangur.

• Markþjálfunarveitandi (Coaching Provider) – hagnaðardrifin eða ekkihagnaðardrifin stofnun sem veitir faglega markþjálfunarþjónustu, þar með talið en ekki takmarkað við hlutafélag, einkahlutafélag (ehf), ekki-hagnaðardrifna stofnun eða samvinnufélag.

• Handleiðsla í markþjálfun (Coaching Supervision) – lifandi og ígrundandi ferli samstarfs, leiðsagnar og stuðnings þar sem markþjálfar þróa persónulega, faglega og siðferðilega hæfni og þroska.

• DEIB – (Diversity, Equity, Inclusion, Belonging) - fjölbreytileiki, jafnræði, inngilding, að tilheyra: Sambland lykilhugtaka sem styðja fjölbreyttan grunn þess sem er líkt og ólíkt, veita sanngjarnan aðgang og meðferð, fólk finnur sig velkomið, að það tilheyri hópi og upplifi sanngirni.

• Fjölbreytileiki (Diversity) – kynþáttur, litarháttur, stétt, þjóðerni, kynvitund, kynhneigð, staða, félags- og efnahagsleg staða, aldur, andleg iðkun, uppruni, hæfileikar svo og aðrir hópar, stéttir og flokkar mannlegrar aðgreiningar svo sem persónueinkenni, útlit, samskiptastíll og leiðtogastíll.

• Jafnræði (Equity) – aðgerðir sem veita aðgang að auðlindum og tækifærum og skapa viðmið, aðgerðir, stefnu, innviði og menningu til að öllum sé kleift að nýta getu sína til fulls.

• Inngilding (Inclusion) – aðgerð sem innlimar og styður að fullu fólk úr bæði jaðarsettum og forréttindahópum; með því að skapa og viðhalda ferlum, innviðum og menningu; þannig að inngilding fari út fyrir aðlögun og aðgreiningu og samþætti þau í líf og starf stofnunar þannig að fólk taki þátt í ákvörðunum um hvað starfsemin felur í sér og hvernig hún er framkvæmd.

• Tilheyra (Belonging) – viðvarandi tilfinning um tengsl og þátttöku í starfsemi stofnunar bæði fyrir jaðarsett fólk og það fólk sem nýtur forréttinda, byggt á reynslu þeirra um að nærvera, framlag og innbyggð verðmæti þeirra séu sannarlega metin og viðurkennd, sýnd með áframhaldandi aðgerðum stofnunar.

• Ytri markþjálfi (External Coach) – markþjálfi, ráðinn utan stofnunar sem er hvorki í hlutastarfi né fullu starfi sem starfsmaður stofnunar, ráðinn til að markþjálfa starfsfólk hennar.

• Hópþjálfun (Group Coaching) – markþjálfun hóps einstaklinga sem hafa svipuð markmið eða áhugamál, þar sem markþjálfinn og aðrir meðlimir hópsins veita stuðning og innblástur við að þróa hæfileika og getu hvers og eins.

• ICF matsmaður (ICF Assessor) – vottaður markþjálfi sem hefur lokið ICF matsmannanámi; ICF matsmenn skoða og meta skráðar þjálfunarstundir fyrir ACC, PCC eða MCC umsækjendur.

• ICF vottun (ICF Certified) – gefur til kynna að viðkomandi hafi ICF viðurkenningu og gildir aðeins fyrir þá sem hafa ICF viðurkenningu eins og ACC, PCC eða MCC.

• Innri markþjálfi (Internal Coach) – einstaklingur sem er ráðinn innan stofnunar og markþjálfar starfsfólk hennar annað hvort í hlutastarfi eða fullu starfi.

• Teymisþjálfun (Team Coaching) – samstarf í skapandi og ígrundandi ferli með teymi, þar sem tekið er tillit til tengsla og samspils innan teymis, á þann hátt að það hvetur teymi til að hámarka hæfileika og getu til að ná sameiginlegu markmiði.

Uppfært af stjórn alþjóðlegu ICF-samtakanna í október 2024. Íslensk þýðing apríl 2026.

 

bottom of page